Δευτέρα, 29 Ιούλιος 2013 12:48
Δήμος Αχαρνών

ΜΝΗΜΕΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕΝΙΔΙΑΤΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΘΕΝΤΕΣ ΤΟΥ 1944

Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια του μνημείου για τους εκτελεσθέντες από τους Γερμανούς συμπατριώτες μας. Το εν λόγω μνημείο δημιουργήθηκε με την πρωτοβουλία της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Αχαρνών.


Από το εκκλησάκι του Αγίου Πέτρου στην Πάρνηθα εψάλη το πρώτο τρισάγιο για την μνήμη των τριών Χασιωτών και επτά Μενιδιατών  οι οποίοι σκοτώθηκαν από τους Γερμανούς στις 27 Ιουλίου 1944.
Στον λόγο του ο κ. Δημήτρης Γιώτας ανέφερε με ιδιαίτερη συγκίνηση την ιστορία της τραγικής κατάληξης των 10 συμπατριωτών μας από τους Γερμανούς.

«Αισθάνομαι ύψιστη τιμή για την ανάθεση σε μένα από την Ι.Λ.Ε.Α. άλλα και χρέος να πω δύο λόγια, τιμώντας τους αφανείς ήρωες συμπατριώτες, που έδωσαν ότι πολυτιμότερο είχαν, την ζωή τους, για την ελευθερία της Πατρίδας.

Άλλωστε από την αρχαιότητα οι Αχαρνείς είχαν σκαλίσει σε μια μαρμαρόπλακα έναν όρκο: «Μαχούμαι έως αν ζω και ου περί πλέονος ποιήσομαι το ζην ή το ελεύθερος είναι…». Ήταν ένα έξοχο δείγμα ανδρείας, αλλά και χρέους και αγώνα για την ελευθερία. Πέρασαν έκτοτε πολλοί αιώνες δοκιμασιών του Έθνους από ξένους κατακτητές, όμως η Ελληνική ψυχή έμεινε ανυπότακτη.
Το έπος του Αλβανικού πολέμου το 1940-41 είναι γνωστό, όπως και το σπάσιμο του μετώπου από τους Γερμανούς τον Απρίλη του 1941.

Οι Ελληνικές δυνάμεις δεν μπόρεσαν να αντισταθούν σε δύο αυτοκρατορίες. Στις 27 Απριλίου 1941 οι Γερμανοί φθάνουν στην Αθήνα και ο κόσμος τους αντιμετωπίζει με κλειστά παράθυρα. Η σβάστικα κυματίζει στην Ακρόπολη και η πείνα θερίζει τον πληθυσμό. Τέσσερα χρόνια ανείπωτης δυστυχίας, διώξεων, βασανιστηρίων και εκτελέσεων πατριωτών, αλλά και καθημερινής αντίστασης, μέχρι να φύγουν οι φασίστες ηττημένοι, χάνοντας ένα πόλεμο που είχε εξελιχθεί σε παγκόσμιο με εκατομμύρια θύματα.

Στις 12 Οκτωβρίου 1944 οι κατακτητές φεύγουν από την Αθήνα και την Αττική «υπό τα γιουχαϊτά του λαού μας».

Στην Ακρόπολη κυματίζει και πάλι η γαλανόλευκη.

Μέσα σε αυτά τα μαύρα χρόνια η Ελληνική αντίσταση στάθηκε αντιμέτωπη στους κατακτητές μέσα στις πόλεις και τα χωριά της Αττικής. Τα βουνά της και ιδιαίτερα η Πάρνηθα υπήρξαν οι επάλξεις ενός Επικού διαρκούς αγώνα που καθήλωνε τα στρατεύματα των κατακτητών και οι ανταρτικές δυνάμεις ενέδρευαν, χτυπούσαν και μετακινούνταν διαρκώς, οδηγημένες και από ντόπιους αγωνιστές που ήξεραν τον τόπο.
Δυστυχώς οι δυνάμεις κατοχής υποβοηθούνταν στο εγκληματικό τους έργο από τα «τάγματα ασφαλείας» επανδρωμένα από Έλληνες «γερμανοτσολιάδες» που γνώριζαν τον τόπο και πρόδιναν τους Έλληνες αντάρτες, σε απόλυτη συνεργασία με τις Γερμανικές αρχές.

Και ενώ στη Χασιά και τον Ασπρόπυργο στρατολογήθηκαν αρκετοί στα προδοτικά αυτά τάγματα, στο Μενίδι η προσπάθεια των Γερμανών απέτυχε χάρη στη δραστική ενημερωτική επέμβαση ενός προικισμένου συμπολίτη, του Μήτσου Βησσαράκη που έχαιρε γενικής εκτίμησης και σεβασμού στον τόπο του.

Τα προδοτικά αυτά τάγματα αντιμετωπίστηκαν κατάλληλα από τους αντάρτες και τον κόσμο, αυτοεξευτελίστηκαν και αυτοδιαλύθηκαν. Ιστορικές έχουν μείνει οι μάχες των ανταρτών στη Κάζα και τα Δερβενοχώρια το 1943, στο Μήλεσι, στη Μαυροσουβάλα, στο Σανατόριο Πάρνηθας, στο Κακοσάλεσι κ.λ.π.

Τον Ιανουάριο του 1944 οι Γερμανοί αρχίζουν εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στην Πάρνηθα χωρίς όμως αποτέλεσμα. Στόχος τους ήταν η εγκατάλειψη του βουνού από τους ποιμένες, τους ξυλοκόπους και τους καρβουνιάριδες, θεωρούμενους ως τροφοδότες και συνεργάτες των ανταρτών. Στις 26 Απριλίου ξεκινούν ευρύτερη εκκαθαριστική επιχείρηση, προς την Πάρνηθα – Γεράνεια. Εχθρικές φάλαγγες προχωρούν από Κριεκούκι, Σχηματάρι, Κακοσάλεσι, Αγ. Μερκούριο, Μενίδι, Χασιά, Βίλια, σε απόλυτη συνεργασία με τα τάγματα ασφαλείας. Τα Δερβενοχώρια ήταν ακατοίκητα και τα χωριά τους καμένα, μετά τις μάχες της 16-18 Σεπτεμβρίου 1943. Μη βρίσκοντας αντάρτες οι ταγματασφαλίτες ρήμαξαν τα κοπάδια γιδοπροβάτων στην Πάρνηθα.

Στις 26 Ιουνίου 1944 αντάρτες ανατίναξαν τραίνο μεταξύ Κιούρκων – Κακοσάλεσι. Το τραίνο ήταν γεμάτο στάρι προορισμένο για τη Γερμανία. Σκοτώθηκαν πέντε Γερμανοί και οι Κακοσαλεσιώτες λεηλάτησαν το στάρι για να κορέσουν την πείνα τους.

Στις 20 Ιουλίου ξεχύθηκαν και πάλι τα γερμανικά στίφη στην Πάρνηθα. Διαφαινόταν η ολοκληρωτική ήττα της Γερμανίας και οπισθοχώρηση. Ήθελαν λοιπόν να εξασφαλίσουν τη σιδηροδρομική γραμμή που περνούσε από την ανατολική και βόρεια Πάρνηθα. Προσπαθούν με 3000 στρατό να εξοντώσουν 30 αντάρτες που είχαν απομείνει εκεί, γιατί οι άλλοι είχαν έγκαιρα αποσυρθεί.

Μάταια κι αυτή η προσπάθεια τους. Έτσι στράφηκαν στους άμαχους βλαχοποιμένες θεωρώντας τους τροφοδότες των ανταρτών. Συνέλαβαν στη Μόλα 17 βλαχοποιμένες ξεχωρίζοντας τους από τα γυναικόπαιδα. Στις 23 Ιουλίου τους εκτέλεσαν βάρβαρα στη θέση «Γούρνα» (Βουρλοπόταμο). Ο ομαδικός τους τάφος ανακαλύφθηκε στις 2/11/1974.

Αξιοσημείωτη παρατήρηση: Όλοι τους αναφέρονται κάτοικοι Λεγραινών ενώ οι μισοί περίπου είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα αρρένων του δήμου Αχαρνών. Τρεις μέρες μετά την εκτέλεση των 17, συνελήφθησαν στο Μενιδιάτικο δασόκτημα Λοιμικό στις 26/7/44 τρεις Χασιώτες που έκαναν καμίνια κάρβουνο. Τους οδήγησαν αρχικά στον Άγιο Γεώργιο Λοιμικού μετά στη Μόλα ( Άγιο Πέτρο) και τελικά στο Κατσιμίδι.

Τα ονόματά τους : Γεωργ. Κυριακός, Κων. Πλαβούκος, Ιωαν. Σερέπας. Ανατολικότερα από τη «Μόλα» και την «Καψάλα» συνέλαβαν επτά Μενιδιάτες που κι αυτοί έκαναν καμίνια κάρβουνα. Τους Αθ. Νίκα, Σπ. Σταύρου, Ιωαν. Σύρμα, Ιωαν. Τζεβελέκο και τρεις αδελφούς Γεώργιο, Θεοφάνη και Χρήστο Χειλετζάρηδες. Οδηγήθηκαν κι αυτοί στο Κατσιμίδι (στο Χάνι) όπου φυλάκιο των Γερμανών που έλεγχε τον δρόμο Τατοΐου – Αγ. Μερκούριου. Εκεί ανέκριναν τους 10 για να υποδείξουν θέσεις ανταρτών. Κανείς δεν έδωσε στοιχεία. Λέγεται ότι κάποιος συνεργάτης των Γερμανών (Αν.Μ. ) δήλωσε τότε ότι πέρασαν αντάρτες και οι συλληφθέντες τους έδωσαν φαγητό. Οδηγήθηκαν τέλος μετά την ανάκριση στο Κατσιμίδι, πίσω στη θέση «Γκούρα» Πάρνηθας και εν ψυχρώ τους εκτέλεσαν. Έσυραν τα πτώματα τους σε ένα κοίλωμα βράχου στο ρέμα της Μόλας (του αρχαίου Χάραδρου) εδώ πιο κάτω και ανατίναξαν τα βράχια σκεπάζοντας τους εκτελεσμένους για να εξαφανίσουν τα τεκμήρια του εγκλήματος.

Το αίμα των αθώων θυμάτων της Γερμανικής θηριωδίας έτρεξε στο Χάραδρο, για να ενωθεί με το αίμα των Αχαρναίων Μαραθωνομάχων στην εκβολή του στον όρμο Μαραθώνος, εκεί ακριβώς που έγινε η ιστορική μάχη το 490 π. Χ. εναντίον των Περσών.

Στις 7 Αυγούστου 1944 οι Γερμανοί αποσύρονται από την Πάρνηθα άπρακτοι, αφού κόρεσαν τη θηριωδία τους πάνω σε 27 αθώα θύματα, τους 17 βλαχοποιμένες και τους 10 Χασιώτες και Μενιδιάτες.

Επί μέρες έψαχναν Χασιώτες και Μενιδιάτες συγγενείς των εκτελεσθέντων, για να βρουν τον τάφο τους. Ανακαλύφθηκαν τα πτώματα σε αποσύνθεση αφού μετακίνησαν με λοστούς τους βράχους, στις 14 Αυγούστου. Στις 16 δηλώνεται ο θάνατος τους στα ληξιαρχεία και η αιτία θανάτου: «εκτελέστηκε στην Πάρνηθα από τους Γερμανούς». Θρήνος ξέσπασε στα χωριά, όπου τα πτώματα μεταφέρθηκαν σε τσουβάλια και με πάνδημη συμμετοχή ενταφιάστηκαν στα νεκροταφεία των χωριών.

Μια και μόνη επισήμανση έχω να κάνω βασισμένη στην παράδοση αλλά και το «χρονικό ενός αγωνιστή» Γράφει στο «χρονικό του» ο μακαρίτης Μήτσος Βλάχος επιγραμματικά: «… οι επτά πατριώτες Μενιδιάτες οι οποίοι δεν πρόδωσαν αλλά θυσιάστηκαν στο Τατόι, όπου έκαναν καμίνι κάρβουνο κατά το τελευταίο δεκαήμερο του Ιουλίου 1944». Αυτός ήξερε καλά τα γεγονότα ως αντάρτης και μικροκαπετάνιος της περιοχής»
Ιδιαίτερη αίσθηση και προβληματισμό προκάλεσε η δήλωση του Δημήτρη Γιώτα για «αποψίλωση της πόλης μας από τα μνημεία της»

«Στις μέρες μας που αποψιλώνεται η περιοχή από τα μνημεία της από αδιαφορία των αρμοδίων Κρατικών φορέων, και για παράδειγμα αναφέρομαι στις ετοιμόρροπες από σεισμό εκκλησίες των Αχαρνών, στην Εκκλησία του Αγίου Νικολάου Λοιμικού και την εικόνα που αφαιρέθηκε με τις ευλογίες της Εκκλησίας, αλλά και το αρχαίο κάστρο Φυλής και τα ανάκτορα του Τατοΐου, και το καταχωμένο αρχαίο θέατρο των Αχαρνών, την ώρα αυτή που το φίδι του Νεοναζισμού σηκώνει και πάλι το κεφάλι του.

Εμείς από την ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΧΑΡΝΩΝ μαζί με τους συμπολίτες μας, τους συγγενείς των εκτελεσθέντων, τους δήμους Αχαρνών και Φυλής, αισθανόμενοι όλοι μας το χρέος μας απέναντι στην ιστορία μας και την οφειλόμενη τιμή στους άδικα εκτελεσθέντες συμπολίτες μας, ορθώνουμε σήμερα αυτό το απέριτο μνημείο, αυτή τη μαρμαρόπλακα με τα ονόματα των μαρτύρων, για να μείνει στον αιώνα. Τιμή σ΄ αυτούς τους ήρωες και διδαχή των γενεών. Αργήσαμε 69 χρόνια αλλά το κάναμε. Για να στείλουμε ένα μήνυμα εκτέλεσης χρέους και παράδειγμα προσφοράς θυσιών του Ελληνισμού αλλά και προσήλωσης σε μεγάλα αιώνια ιδανικά μιας μεγάλης Πατρίδας.

Γιατί η πατρίδα μας είναι, παρά τα σημεία των καιρών, την κατάντια των πολιτικών μας εκπροσώπων και την Ευρωπαϊκή αναλγησία, είναι και θα παραμείνει μεγάλη στην παγκόσμια ιστορία, γιατί όπως λέει ο μεγάλος μας Εθνικός ποιητής Κ. Παλαμάς:

«η μεγαλοσύνη στα Έθνη δεν μετριέται με το στρέμμα, με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με το αίμα…»

Αιωνία σας η μνήμη ήρωες πατριώτες»
 
Ετικέτες

Η ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ ΜΕΤΡΑΕΙ